مراکش سرعت بخشیدن به رشد صنعت دفاعی داخلی خود

برای دهه ها، قابلیت های دفاعی مراکش به شدت به تأمین خارجی وابسته بود. این مدل اکنون با یک استراتژی صنعتی گسترده تر که هدف آن تولید تجهیزات نظامی در داخل پادشاهی، توسعه تخصص داخلی و گنجاندن مشارکت های فناوری بین المللی در اقتصاد مراکش است، تکمیل می شود.

این تغییر در چندین بخش، از تولید مهمات و وسایل نقلیه زرهی تا نگهداری هواپیما و سیستم های خودران، به طور فزاینده ای قابل مشاهده است. به جای تلاش برای ساخت یک اکوسیستم دفاعی کامل به تنهایی، مراکش قابلیت های مهندسی محلی را با سرمایه گذاری خارجی، مشارکت های صنعتی و انتقال فناوری ترکیب می کند.

از تأمین به تولید

یکی از واضح ترین نشانه های این انتقال در سپتامبر 2025 ظاهر شد، زمانی که شرکت Tata Advanced Systems مراکش تأسیس کارخانه خود را در برشید، در منطقه کازابلانکا-ستات اعلام کرد. این کارخانه شروع به تولید وسایل نقلیه زرهی WhAP 8x8 برای نیروهای مسلح سلطنتی و بازارهای بین المللی بالقوه کرد. در زمان راه اندازی، انتظار می رفت که این تأسیسات 35 درصد از اجزای محلی تأمین شده استفاده کند، با این برنامه که این سهم به 50 درصد افزایش یابد زیرا تأمین کنندگان و مهارت های فنی مراکشی توسعه یابند.

این پروژه یک منطق صنعتی وسیع تر را نشان می دهد: تأمین نظامی به طور فزاینده ای به فعالیت های تولیدی، آموزش و ادغام تدریجی شرکت های مراکشی در زنجیره تأمین دفاعی مرتبط می شود.

تأسیسات برشید همچنین با هدف صادرات طراحی شده است، به ویژه به سمت بازارهای آفریقایی. این به پروژه ابعاد اقتصادی فراتر از تأمین نیروهای مسلح مراکش می بخشد و تولید دفاعی محلی را در استراتژی صنعتی و صادراتی وسیع تر پادشاهی قرار می دهد.

تولید مهمات به یک قابلیت داخلی تبدیل می شود

توسعه قابل توجه دیگری در مورد مهمات است. MMI Ammunition، یک تولیدکننده دفاعی مراکشی، می گوید که زیرساخت های تولیدی آن شامل مهمات توپخانه و مهمات با کالیبر متوسط است و تأسیساتی در مراکش برای تولید، مونتاژ، آزمایش و کنترل کیفیت اختصاص داده شده است.

این شرکت اعلام کرده است که تولید آن شامل مهمات توپخانه 155 میلی متری و همچنین گلوله های 30 میلی متری است و محصولات آن در مراکش طبق استانداردهای NATO STANAG و ISO 9001 تولید می شوند. زیرساخت تولیدی آن بیش از 20,000 متر مربع را پوشش می دهد.

گزارش های اخیر همچنین تولید در تأسیسات این شرکت در سیدی یحیی را مورد توجه قرار داده است، از جمله چندین مرجع 155 میلی متری و 30×173 میلی متری.

این توسعه از نظر استراتژیک مهم است زیرا تولید مهمات نیاز به یک پایگاه صنعتی وسیع دارد که شامل متالورژی، ماشین کاری دقیق، فرآیندهای شیمیایی، تضمین کیفیت و آزمایش بالستیک می باشد. بنابراین، این ارتباطاتی بین تولید دفاعی و اکوسیستم تولیدی وسیع تر ایجاد می کند.

در کنار مهمات، MMI Weapon Systems به عنوان یک تولیدکننده مراکشی که بر روی برجک ها، سیستم های تسلیحاتی، پلتفرم های زرهی و راه حل های نوسازی برای وسایل نقلیه زمینی متمرکز است، خود را معرفی می کند.

پهپادها مرزهای فناوری را پیش می برند

سیستم های بدون سرنشین حوزه دیگری است که مراکش در تلاش است تا قابلیت های داخلی خود را توسعه دهد.

آخرین نمونه در سپتامبر 2026 به وقوع پیوست، زمانی که سیستم دفاع بالستیک (BDS) اعلام کرد که یک نمونه اولیه از پهپاد خودران را که در مراکش توسعه یافته است، تکمیل کرده است. طبق گفته شرکت، این سیستم توسط مهندسان مراکشی طراحی، برنامه ریزی، ساخته و آزمایش شده و می تواند بدون اتکا به سیگنال های GPS ناوبری کند. BDS یک دامنه ادعایی 2,000 کیلومتر را اعلام کرده است.

این اعداد هنوز مشخصات گزارش شده توسط شرکت هستند و نه عملکرد عملیاتی مستقل تأسیس شده. با این حال، این پروژه جهت گیری آرزوهای فناوری مراکش را نشان می دهد: کاهش وابستگی به پلتفرم های وارداتی در حالی که تخصص در ناوبری خودران، نرم افزار و سیستم های هوایی بدون سرنشین را توسعه می دهد.

برشید همچنین به عنوان یک مکان مهم برای فعالیت های هوایی مرتبط با دفاع در حال ظهور است. پروژه هایی که شامل تولیدکنندگان بین المللی پهپادها می شود به توسعه تولید محلی و آموزش فنی مرتبط شده است، از جمله تولید برنامه ریزی شده سیستم Spy-X شرکت BlueBird Aero Systems.

شراکت های بین المللی همچنان مرکزی هستند

استراتژی مراکش به معنای دوری از شرکت های دفاعی خارجی نیست. برعکس، شراکت های بین المللی یکی از اصلی ترین مکانیزم های آن برای تسریع توسعه صنعتی باقی می ماند.

پروژه Tata نقش فناوری و سرمایه گذاری هندی را نشان می دهد. سایر ابتکارات شامل شرکت ها و شرکای ترکیه، اسرائیل، ایالات متحده و اروپا است که حوزه هایی مانند سیستم های بدون سرنشین، نگهداری هواپیما و فناوری های دفاعی را پوشش می دهد.

در حوزه هوانوردی، Maintenance Aéro Maroc از طریق همکاری با Sabena Engineering، MEDZ و Lockheed Martin در حال توسعه است. یک تأسیسات جدید در برشید طراحی شده است تا قابلیت های نگهداری سنگین برای هواپیماهای C-130 Hercules را فراهم کند و همچنین از نوسازی و آموزش فنی پشتیبانی کند.

اهمیت چنین پروژه هایی فراتر از خود نگهداری است. تأسیس قابلیت های پیشرفته نگهداری، تعمیر و بازسازی می تواند به ایجاد یک مجموعه داخلی از تکنسین ها و مهندسان متخصص کمک کند و در عین حال زیرساخت صنعتی لازم برای نگهداری ناوگان نظامی پیچیده را تقویت کند.

استراتژی ساخته شده بر اساس یک اکوسیستم صنعتی

مقیاس این تحول در اعداد اعلام شده توسط اداره دفاع مراکش منعکس شده است. در نوامبر 2025، وزیر مشاور در اداره دفاع، عبدالعزیز لودیدی گفت که ده پروژه صنعتی دفاعی مجوز دریافت کرده اند که نمایانگر حدود 260 میلیون دلار سرمایه گذاری و بیش از 2,500 شغل مستقیم است. پنج پروژه اضافی در آن زمان گزارش شده که در حال نهایی شدن یا مطالعه بودند.

این اعداد به رویکردی اشاره دارد که فراتر از کارخانه های فردی می رود. هدف ایجاد یک اکوسیستم است که تولیدکنندگان بین المللی، تأمین کنندگان مراکشی، مدارس مهندسی، متخصصان فنی و قابلیت های تحقیق را به هم مرتبط کند.

برای مراکش، پیامدهای اقتصادی به طور بالقوه قابل توجه است. تولید دفاعی می تواند تقاضا برای اجزای دقیق، الکترونیک، نرم افزار، مهندسی مکانیک، کامپوزیت ها و لجستیک تخصصی ایجاد کند. همان قابلیت های صنعتی نیز می توانند در خارج از بخش نظامی کاربرد داشته باشند.

از تولید محلی به آرزوهای منطقه ای

صنعت دفاعی مراکش هنوز یک بخش در حال توسعه است و انتقال از مونتاژ و تولید مجوزی به ظرفیت طراحی و تولید داخلی بیشتر زمان خواهد برد. انتقال فناوری، توسعه تأمین کنندگان محلی و در دسترس بودن مهارت های بسیار تخصصی همچنان عوامل حیاتی خواهند بود.

با این حال، جهت گیری به طور فزاینده ای واضح است. ترکیب شرکت های داخلی، شراکت های صنعتی خارجی و زیرساخت های تولید جدید در حال ایجاد قابلیت هایی است که قبلاً در مراکش در همان مقیاس وجود نداشت.

با خط تولید WhAP 8x8 در برشید، تولید مهمات در سیدی یحیی، زیرساخت نگهداری هوافضا در برشید و پروژه های نوظهور پهپادهای خودران، پادشاهی به تدریج در حال ساختن بنیادهای یک پایگاه صنعتی دفاعی است.

سوال بلندمدت دیگر تنها این نیست که آیا مراکش می تواند تجهیزات نظامی را به طور داخلی تولید کند. بلکه این است که آیا این قابلیت های نوظهور می توانند به یک اکوسیستم صنعتی به اندازه کافی یکپارچه برای تأمین نیازهای داخلی و در عین حال حمایت از صادرات رقابتی به بازارهای آفریقایی و سایر بازارهای بین المللی تبدیل شوند.