مغرب-اسپانیا: وابستگی انرژی به یک موضوع استراتژیک تبدیل می‌شود

Wednesday 19 August 2026 - 11:16

مادرید وجود یک طرح برای استفاده از گاز یا برق به عنوان ابزاری برای فشار بر رباط را رد کرده است. اما افزایش تحلیل‌ها در اسپانیا که به این فرضیه اشاره می‌کند، یک سوال بزرگتر را به جلو می‌آورد: آسیب‌پذیری انرژی مغرب و نیاز به تنوع در نقاط دسترسی به بازارهای بین‌المللی.

مادرید هرگونه طرح فشار انرژی را رد می‌کند

دولت اسپانیا در ۱۸ اوت اطلاعات مربوط به یک دستگاه احتمالی برای بهره‌برداری از روابط انرژی با مغرب در شرایط تنش‌های دیپلماتیک را رد کرد.

منابع نزدیک به مونکلا، که توسط رسانه‌های اسپانیایی نقل شده‌اند، تأکید کرده‌اند که هیچ اداری مأمور به بررسی سناریویی برای اعمال فشار بر رباط از طریق گاز یا ارتباطات برقی نشده است.

این رد یک عنصر اساسی برای درک وضعیت است: هیچ طرح دولتی که به طور رسمی شناسایی شده باشد، تا به امروز به عنوان موجود ارائه نشده است.

اما به موازات این موضع رسمی، چندین نشریه و اظهارات در اسپانیا در هفته‌های اخیر به تفکری درباره امکان استفاده از زیرساخت‌های انرژی در رابطه قدرت بین دو کشور دامن زده‌اند.

زیرساخت‌های همکاری در کانون بحث

تبادلات انرژی بین مغرب و اسپانیا عمدتاً بر اساس ارتباطات برقی زیرآبی REMO I و REMO II است.

این ارتباطات در تبادلات برق بین دو شبکه نقش دارند و به ادغام انرژی مغرب با سیستم اروپایی کمک می‌کنند.

اهمیت استراتژیک آن‌ها با این حال در چندین رسانه اسپانیایی از اوایل اوت به شدت مورد بحث قرار گرفته است.

برخی تحلیلگران این زیرساخت‌ها را به عنوان یک ابزار بالقوه برای فشار معرفی کرده‌اند. دیگران برعکس تأکید کرده‌اند که قطع تبادلات می‌تواند عواقب اقتصادی و دیپلماتیک قابل توجهی داشته باشد.

این نکته مهم است: وجود یک آسیب‌پذیری بالقوه به این معنا نیست که تصمیم سیاسی برای بهره‌برداری از آن اتخاذ شده است.

وابستگی واقعی، اما دور از تمامیت

با این حال، معرفی مغرب به عنوان کاملاً وابسته به اسپانیا برای تأمین برق خود، زیاده‌روی خواهد بود.

این پادشاهی دارای ظرفیت‌های تولید ملی است که بر اساس یک ترکیب انرژی متنوع شامل نیروگاه‌های حرارتی، انرژی‌های تجدیدپذیر، گاز و هیدرولیک است.

برق وارداتی از اسپانیا سهم متغیری از مصرف مغرب را در دوره‌ها و شرایط بازار تشکیل می‌دهد. بنابراین، این یک عنصر از سیستم انرژی ملی است، اما به این معنا نیست که مادرید قدرتی برای قطع برق مغرب به تنهایی دارد.

با این حال، یک قطع تبادلات می‌تواند تأثیراتی بر توازن شبکه، هزینه‌های تأمین و برخی فعالیت‌های اقتصادی داشته باشد.

یک سلاح دو لبه برای مادرید

استفاده از انرژی به عنوان ابزاری برای فشار بدون عواقب برای اسپانیا نخواهد بود.

ارتباطات امکان تبادلات در دو جهت را فراهم می‌کنند و به عملکرد یک بازار انرژی یکپارچه کمک می‌کنند. بنابراین، تصمیمی برای قطع دائمی جریان‌ها می‌تواند همچنین بر اپراتورها و منافع اقتصادی اسپانیایی تأثیر بگذارد.

علاوه بر این، می‌تواند رابطه دوجانبه بین مادرید و رباط را به شدت آسیب بزند، در حالی که دو کشور به تدریج همکاری خود را در چندین زمینه تقویت کرده‌اند.

به این مسائل، سوالات حقوقی، قراردادی و اروپایی اضافه می‌شود که استفاده سیاسی از زیرساخت‌ها را به ویژه پیچیده می‌کند.

موضوع واقعی: خودکفایی انرژی مغرب

فراتر از جدل فعلی، این بحث یک سوال استراتژیک برای رباط مطرح می‌کند: تنوع منابع و مسیرهای تأمین انرژی تا کجا باید پیش برود؟

این مسئله به ویژه به گاز طبیعی مربوط می‌شود.

مغرب از چندین سال پیش به دنبال تقویت دسترسی خود به بازار بین‌المللی گاز طبیعی مایع است. هدف این نیست که وابستگی را با وابستگی دیگری جایگزین کنند، بلکه داشتن چندین گزینه است: واردات، ذخیره‌سازی، گازسازی مجدد، حمل و نقل و تولید داخلی.

این ساختار می‌تواند قرار گرفتن در معرض یک قطع احتمالی یک مسیر تأمین را کاهش دهد.

نادور وست مد در کانون انتظارات

در این راستا، پروژه ترمینال شناور نادور وست مد جایگاه ویژه‌ای دارد.

این تأسیسات باید به مغرب اجازه دهد به طور مستقیم به بازار بین‌المللی GNL دسترسی پیدا کند و یک دروازه جدید برای گاز طبیعی داشته باشد.

این پروژه به ویژه ظرفیت نامی حدود ۵ میلیارد متر مکعب در سال را پیش‌بینی می‌کند، با یک اتصال به زیرساخت‌های گازی موجود و آینده.

با این حال، در ۲ فوریه ۲۰۲۶، وزارت انتقال انرژی مغرب اعلام کرده بود که فراخوان‌های مربوطه را به حالت تعلیق درآورده است و به داده‌ها و فرضیات جدید اشاره کرده بود.

در شرایط کنونی، این زمان‌بندی به شدت تحت نظارت است. هر تأخیری در تنوع زیرساخت‌ها می‌تواند به عنوان حفظ یک آسیب‌پذیری بالقوه تعبیر شود، حتی اگر هیچ تهدید رسمی توسط مادرید مطرح نشده باشد.

نباید وابستگی را جابجا کرد

با این حال، تنوع فقط به معنای ساخت یک زیرساخت جدید نیست.

اگر مغرب باید به یک ترمینال واحد یا یک کریدور گازی واحد وابسته باشد، آسیب‌پذیری از بین نخواهد رفت: فقط مکان آن تغییر خواهد کرد.

یک استراتژی انرژی قوی بنابراین نیاز به چندین نقطه ورودی، ظرفیت‌های ذخیره‌سازی کافی، زیرساخت‌های حمل و نقل متصل و یک سبد متنوع از تأمین‌کنندگان دارد.

این منطق همچنین برای برق صدق می‌کند، جایی که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند به تدریج قرار گرفتن در معرض نوسانات واردات را کاهش دهد.

یک هشدار استراتژیک بیشتر از یک بحران انرژی

در حال حاضر، هیچ چیزی وجود ندارد که نشان دهد اسپانیا یک حمله انرژی علیه مغرب را برنامه‌ریزی می‌کند. دولت اسپانیا به طور رسمی این فرضیه را رد کرده است.

درس واقعی این جدل در جای دیگری است.

اینکه زیرساخت‌های انرژی می‌توانند به طور عمومی به عنوان ابزار فشار در نظر گرفته شوند، کافی است تا بعد استراتژیک آن‌ها را به یاد بیاورد. برای رباط، بنابراین، موضوع کمتر پاسخ به یک تهدید فوری است و بیشتر کاهش پایدار آسیب‌پذیری‌هایی است که ممکن است در یک بحران آینده مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

امنیت انرژی در نهایت فقط به مقدار برق یا گاز موجود بستگی ندارد. بلکه همچنین بر تنوع تأمین‌کنندگان، زیرساخت‌ها و مسیرهای تأمین تکیه دارد.

در این زمینه، بحث حول کابل‌های بین مغرب و اسپانیا می‌تواند به عنوان یادآوری خدمت کند: یک زیرساخت طراحی شده برای نزدیک کردن دو اقتصاد، همچنین به یک عنصر قدرت تبدیل می‌شود زمانی که در توازن انرژی یکی از شرکا جایگاه مهمی دارد.