مراکش قابلیت‌های دفاعی خود را برای تثبیت رهبری منطقه‌ای خود تقویت می‌کند

Wednesday 18 June 2025 - 15:10

یک مطالعه اخیر که به طور مشترک توسط بنیاد کنراد آدناور و بنیاد حاکمیت و دولت جهانی منتشر شده است، خریدهای عمده تسلیحاتی مراکش در سال‌های اخیر را برجسته می‌کند. از جمله خریدهای عمده تجهیزات، دریافت هلیکوپترهای جنگی AH-64 آپاچی آمریکایی است، تحولی که به عنوان "نقطه عطفی تعیین‌کننده در فرآیند تحول چند ساله قابلیت‌های دفاعی پادشاهی" توصیف شده است. این خرید بخشی از یک استراتژی جامع با هدف تجهیز کشور به سیستم‌های نظامی پیشرفته است که نشان دهنده تمایل آشکار برای سازگاری با شرایط منطقه‌ای در حال تغییر است که با رقابت، بی‌ثباتی و تهدیدهای مداوم در حال تحول مشخص می‌شود.

این مطالعه تأکید می‌کند که "رقیب اصلی مراکش همچنان همسایه نزدیک آن، الجزایر، است که از منابع نفتی خود بهره می‌برد و از نظر هزینه‌های نظامی نسبت به تولید ناخالص داخلی، درست پس از اوکراین و اسرائیل، در رتبه سوم جهان قرار دارد." در این گزارش آمده است که "مراکش با هدف حفظ تمامیت ارضی ملی خود، گذار سنجیده‌ای به سیستم‌های پیشرفته و قابل تعامل را آغاز کرده است."

این سند همچنین خاطرنشان می‌کند که «خریدهای تسلیحاتی مراکش نشان‌دهنده سازگاری استراتژیک با یک محیط امنیتی پیچیده است. سرمایه‌گذاری‌های عظیم یک کشور همسایه در سلاح‌های پیشرفته، که با منابع طبیعی قابل توجهی پشتیبانی می‌شود، با هدف ایجاد هژمونی منطقه‌ای انجام می‌شود که تهدیدی مستقیم برای امنیت مراکش است.» در عین حال، «فعالیت‌های جدایی‌طلبانه در جنوب کشور، که توسط بازیگران خارجی تشویق می‌شود، نیازمند نظارت و قابلیت‌های واکنش سریع پیشرفته است که با ویژگی‌های منطقه سازگار باشد.»

این مطالعه می‌افزاید که «پهپادهای نسل جدید و سیستم‌های جنگ الکترونیک، قابلیت‌های نظارتی اولیه‌ای را برای تهدیدات فرامرزی در اختیار مراکش قرار می‌دهند.» همچنین خاطرنشان می‌کند که «مشارکت پادشاهی در مشارکت جنوبی ناتو، به عنوان عضوی از گفتگوی مدیترانه از سال ۱۹۹۴، اهرمی اساسی برای تقویت قابلیت همکاری با قدرت‌های غربی است.»

با این حال، این سند هشدار می‌دهد که «اگرچه سرمایه‌گذاری‌های دفاعی مراکش ماهیتی تحول‌آفرین دارند، اما برای بهینه‌سازی تأثیر و همسو کردن آنها با دیدگاه ملی رهبری منطقه‌ای، به مدیریت دقیقی نیاز دارند.» این گزارش تأکید می‌کند که «تنوع تأمین‌کنندگان برای جلوگیری از وابستگی بیش از حد به یک شریک واحد بسیار مهم است و بنابراین انعطاف‌پذیری را در مواجهه با اختلالات احتمالی در اتحادهای جهانی که می‌تواند دسترسی به فناوری‌های استراتژیک را به خطر بیندازد، تضمین می‌کند.»

«به عنوان مثال، در حالی که مشارکت با کشورهایی مانند ایالات متحده، فرانسه و ترکیه امکان دستیابی به سیستم‌های پیشرفته را فراهم می‌کند، برای مراکش ضروری است که رویکردی متعادل برای حفظ استقلال استراتژیک خود حفظ کند.» همچنین باید قراردادهایی مذاکره شود که شامل انتقال فناوری و بندهای تولید محلی باشد، با هدف تقویت تدریجی خودکفایی کشور.» این مطالعه ادامه می‌دهد.

این گزارش معتقد است که تهدیدات امنیتی در حال تحول نیاز به یک چشم‌انداز آینده‌نگر برای تضمین امنیت جامع دارند. در این گزارش آمده است که «به نظر می‌رسد مراکش در دهه آینده به سمت تقویت قابلیت‌های دریایی خود و همچنین توسعه تخصص خود در جنگ هیبریدی، به ویژه در زمینه عملیات سایبری، حرکت می‌کند تا شکاف‌های موجود در معماری دفاعی خود را پر کند و به چالش‌های نوظهور رسیدگی کند.» بنابراین، حوزه دریایی به عنوان «یک ستون استراتژیک، ضروری برای محافظت از منطقه اقتصادی انحصاری پادشاهی، تأمین امنیت مسیرهای تجاری و مبارزه با تهدیدات دریایی» ارائه می‌شود.

در نهایت، این مطالعه تأکید می‌کند که «این استراتژی، که بر قابلیت‌های دریایی و سایبری متمرکز است، می‌تواند مراکش را به جایگاه یک قدرت چندبعدی ارتقا دهد که قادر به دفاع از حاکمیت خود در زمین، دریا و فضای مجازی است و در عین حال نقش خود را به عنوان یک بازیگر منطقه‌ای تأثیرگذار در چشم‌انداز ژئوپلیتیکی به طور فزاینده پیچیده، تثبیت می‌کند.»